( إن القرآن انزل على سبعة أحرف فاقرؤا ما تيسر منه ) ( 1 ) . 2 . اختلافاتي كه در زمان عثمان پديد آمد : يعنى همان جرياناتي كه ضمن مبحث مربوط به ( پيدايش قراآت وتطور آنها ) بازگو ساختيم . سخنان دانشمندان در زمينه ء مأخذ قراآت = سنت وحديث يا يگانه مأخذ قراآت : بارى ، ما به اين نتيجة مى رسيم كه روايت از رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) [ ومعصومين ( عليهم السلام ) ] مأخذ منحصر به فرد ومنبع أصيل قرائت از ديدگاه علماء اسلامي است . * طي حديث ابن الجزري از عمر بن خطاب ، وزيد بن ثابت ( از جمع صحابه ) وابن منكدر ، وعروة بن زبير ، وعمر بن عبد العزيز ، وعامر شعبى ( از جمع تابعين ) آمده است كه اينان مى گفتند : ( قرائت ، سنتي است كه بعدى از قبلي دريافت مى كند ، پس قرآن كريم را همانگونه كه آنرا فراگرفتيد قرائت كنيد ) ( 2 ) . * إسماعيل بن إبراهيم هروى مى گفت : ( سنت اين است : قرائت در صورتي معتبر مى باشد كه روايت مربوط به آن نقلا وقراءة ولفظا متصل باشد ، ودرباره ء هيچيك از رواة وناقلان آن قرائت ، خدشه أي از سوى علماء ديده نشود ) ( 3 ) . * أبو عمرو عثمان بن صلاح مى گفت : ( بايد قرائتي كه بدان عمل مى شود ، نقل آن ، از رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) به عنوان قرآن ، متواتر ، ويا مستفيض باشد ) ( 4 ) . * ابن الجزري مى گويد : ( بايد قارى - از اقراء به قرائتي كه طبق رأى أو درست ونيكو به نظر مى رسد ، ودر زمينه ء آن نقل وروايتي وجود ندارد - بر حذر باشد ، ونيز بايد از اقرائى كه از نظر قواعد عربي ولغوى درست مى نمايد ، ولى فاقد روايت است خوددارى كند ) ( 5 ) . * أبو عمرو عثمان بن سعيد دانى مى گويد : ( أئمة واستادان قرائت در مورد هيچيك از أنواع قراآت قرآن به آنچه كه از لحاظ لغت ، رايج تر ، ومنطبق تر با قواعد عربي است وقعى نمى نهند ، بلكه بر آن قراآتى تكيه مى كنند كه از ثبوتي فزونتر وصحتى بيشتر در نقل برخوردار باشد . وقتي روايت ونقل در رابطه با قرائت ثابت شود نه قياس ومعيارهاى قواعد زبان عربي مى تواند آنرا مردود سازد ، ونه رواج لغت مى تواند اعتبار آنرا متزلزل كند ، زيرا قرائت ، سنتي است كه بايد از آن پيروى نمود ( 6 ) . * گولدزيهر مى گويد : ( صحت هيج قرائتي مورد تأييد قرار نمى گيرد ، وهيچ قرائتي در دائره ء تعبير قرآني راه نمى يابد - تعبيري كه داراى اعجاز است ومردم را به مقابله ومعارضه ء با خود دعوت مى كند - مگر آنكه بتوان آنرا به أدله ء روائي موثق ومطمئن مستند ساخت ) ( 7 ) . * نوري صفاقسى مى گويد : ( قرائت ، سنتي شايسته ء پيروى ، وروايت محض است ، لذا اثبات وتواتر آن ضروري ولازم است . وبراى

--> 1 . فضائل القرآن ، ابن كثير ، ص 36 . 2 . النشر 1 / 17 . 3 . البرهان في علوم القرآن 1 / 330 . 4 . النشر 1 / 38 . 5 . منجد المقرئين ، ص 3 . 6 . مناهل العرفان 1 / 415 ، به نقل از ( جامع البيان ) . 7 . مذاهب التفسير الاسلامي ، ص 55 .